• Türk Dili 1 Deneme Final Sınavları – Deneme 44

logo
Türk Dili 1
Deneme Final Sınavları - Deneme 44
1.

Aşağıdakilerden hangisi Türkçenin kullanımı ile ilgili yanlış bir bilgidir? 

Doğru Cevap: "C" Yazıldığı gibi okunan okunduğu gibi yazılan bir dil olması
Soru Açıklaması

Türkçenin kullanımıyla ilgili olarak yaşanan sorunların başında söyleyiş (telaffuz, sesletim) bozuklukları gelmektedir. Ancak öncelikle Türkçenin söyleyiş özelliği ile ilgili olarak sıkça tekrarlanan bir yanlışa değinmek gerekiyor. Türkçenin “yazıldığı gibi okunan, okunduğu gibi de yazılan bir dil” olduğu söylenir sıkça. Oysa bu, yanlış bir bilgidir. Her dilde olduğu gibi Türkçede de yazılışla söyleyiş arasında ayrılıklar, değişiklikler bulunabilir. Bu durum yazı dilinin daha durağan, konuşma dilinin ise gelişmeye ve değişmeye açık olması sonucunda oluşmaktadır. Bazı dillerde yazı ile söyleyiş arasında ayrılıklar dikkat çekici boyuttadır ve bir kurala bağlanamaz. Türkçede ise sadece bazı seslerin bulunduğu sözcüklerde görülen ses olayları sonucunda yazı dili ile konuşma dili arasında ayrılıklar görülür: Zonguldak’ı yazımının söylenişi Zonguldaı? biçimindedir. Değil sözcüğü ise de?il biçiminde söylenir. Söyleyeyim olarak yazarız ancak ağzımızdan söyliyim ya da söyli:m biçimi çıkar. Dikkat edilirse /ğ/ ve /y/ ünsüzlerinin bulunduğu sözcüklerde birtakım ses olayları sonucunda söyleyişte görülen bu ayrılıklar Türkçenin her zaman yazıldığı gibi okunan bir dil olmadığı gerçeğini ortaya koyar.

Yerel kullanım etkisiyle bazı sözcüklerin çekiminde /r/ sesi ile birlikte birtakım seslerindüşürüldüğü (örneğin alıyo, bakıyon) görülürken kimi sözcüklerin kullanımında dases türemesine (örneğin evdeykene, arabaylan) tanık olunmaktadır.

2.

Dili konuşanların yeni karşılaştıkları kavramlara dil içerisinde çeşitli yollarla karşılıklar oluşturmaları biçiminde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Cevap: "A" Türetme
Soru Açıklaması

Türetme kavramı, dili konuşanların yeni karşılaştıkları kavramlara dil içerisinde çeşitli yollarla karşılıklar oluşturmaları biçiminde tanımlanabilir.

3.

Aşağıdakilerden hangisi bugün, yaşayan Dünya dilleri arasında, en eski yazılı belgelere sahip olan dildir?

Doğru Cevap: "B"
Soru Açıklaması

Bugün, yaşayan Dünya dilleri arasında, en eski yazılı belgelere sahip olan dil, Türk Dili’dir. Bunun kanıtı, çivi yazılı Sümerce tabletlerdeki alıntı kelimelerdir. Bugünkü bilgilerimize göre Türkçenin ilk yazılı belgesi MS 687-692 yıllarına tarihlenen Çoyr yazıtıdır. Bu yazıttan 1200 yıl öncesine giden Esik kurganlarından çıkan bir tas üzerinde Köktürk yazısına çok benzeyen 26 karakter tespit edilmiştir, ancak bugüne kadar tam olarak çözülememiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

4.

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde ötümsüzleşmenin uymadığı bir sözcük vardır?

Doğru Cevap: "E" Ağaç
Soru Açıklaması

bastırma>pastırma

ila¯c>ilaç

reng>renk

barmak>parmak

Görüldüğü gibi bu sözcüklerde ötümsüzleşme olmuştur. Ama e seçeneğindeki ağaç kelimesinde ötümsüzleşme yoktur. Bu yüzden doğru cevap e seçeneğidir.

5.

“Şimden gerü divanda, dergâhta, bargâhta, çarşıda ve bazarda Türkçeden başka dil konuşulmaya” diyerek ferman çıkaran kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Cevap: "D" Karamanoğlu Mehmet
Soru Açıklaması

Türkçeye karşı kayıtsızlığın, duyarsızlığın yaşandığı bir dönemde Karamanoğlu Mehmet Bey, “Şimden gerü divanda, dergâhta, bargâhta, çarşıda ve bazarda Türkçeden başka dil konuşulmaya” diyerek ferman çıkarmıştır.

6.

"Adam, sırıklara fasulyelerin küçük, ürkek çiçeklerini gördü." cümlesinde hangi kısaltma öbeği kullanılmıştır?

Doğru Cevap: "C" Yaklaşma öbeği
Soru Açıklaması

Adam, sırıklara bağlı fasulyelerin küçük, ürkek çiçeklerini gördü. 

sırıklara bağlı yaklaşma öbeğidir.

7.

Dili konuşanların yeni karşılaştıkları kavramlara dil icerisinde çeşitli yollarla karşılıklar oluşturmaları biçiminde tanımlanabilen türetme, Türkçe’de hangi yol ya da yollar kullanılarak yapılır?

Doğru Cevap: "B" Ekleme
Soru Açıklaması

Türetme kavramı, dili konuşanların yeni karşılaştıkları kavramlara dil içerisinde çeşitli yollarla karşılıklar oluşturmaları biçiminde tanımlanabilir. Bu karşılık bulmada Türkçe,

ekleme ve birleştirme diye adlandırabileceğimiz iki temel yol kullanır. Ekleme; sözcükle ekin, birleştirme ise sözcükle sözcüğün ilişkilendirilmesidir. Doğru cevap B'dir.

8.

Aşağıdakilerden hangisi deyim ve birleşik sözler arasındaki farklılıklardan biridir?

Doğru Cevap: "E" Deyimler derin anlama sahipken birleşik sözcüklerin böyle bir özelliği yoktur. 
Soru Açıklaması

A,B,C ve E şıkları birleşik sözler ile deyimler arasındaki farklar değil, yanlış olan çeldiricilerdir. Doğru olan 'E' şıkkıdır.  

9.

Aşağıdakilerden hangisi türkçenin güçlü yanları ve iç zenginliği olarak değerlendirilen alanlardan değildir?

Doğru Cevap: "E" akrabalık adlarının azlığı
Soru Açıklaması

Türk dilinin tarihsel derinliği, coğrafi yaygınlığı, söz varlığının genişliği, ilişki ve nezaket sözlerinin yoğunluğu, akrabalık adlarının çeşitliliği, atasözlerinin çokluğu ve anlatım gücüdür.

10.

Aşağıdakilerden hangisi Türkçede yer alan sözcük öbeklerinin genel özellikleri arasında yer almaz?