Ünite 6: Sosyal Hizmet Uygulaması II Dersi Sosyal Çalışmacı Adayı (Öğrenci) Kılavuzu

Giriş

Sosyal çalışma, kuram ve uygulamanın birbirinden ayrılamayacağı, kuram ve uygulamanın sürekli birbirlerinden beslendikleri bir alandır. Sosyal hizmet uygulaması ise sınıf ortamında edinilen kuramsal bilgilerin uygulamaya aktarıldığı, öğrencinin gerçek yaşama hazırlandığı sosyal hizmet eğitiminin ayrılmaz parçası olan bir süreçtir. Sosyal Hizmet Uygulamaları dersi sayesinde öğrenciler, teorik eğitimleri sonrasında edindikleri bilgiyi uygulamaya aktarabilirler. Yine bu ders sayesinde sosyal hizmet eğitiminin merkezinde yer alan öğrenciler bilgi, beceri ve değerlerini mesleki benlikleriyle bütünleştirme fırsatı yakalarlar. Başka bir deyişle öğrenciler, ancak sosyal hizmet uygulamaları ile bireylerle, ailelerle, gruplarla, örgütlerle ve toplumla sosyal hizmet yapabilme deneyimi kazanabilmektedir. Değinilen amaçlar çerçevesinde Sosyal Hizmet Uygulaması II dersi sosyal hizmet lisans programı öğrencilerinin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı kurum ve kuruluşlarda kendi alanlarında gerekli uygulama becerilerini kazanabilmelerini amaçlayan, uygulama, gözlem ve değerlendirmeye dayalı bir derstir.

Sosyal Hizmet Uygulaması II Dersinin Kapsamı

Sosyal Hizmet Uygulaması II dersi 14 hafta ve haftada 8 saat olmak üzere haftanın iş günlerinde, çalışma saatleri içerisinde gerçekleştirilecektir. Bu ders kapsamında, sosyal çalışmacı adaylarının 14 hafta boyunca yapması gereken etkinlikler, haftalar bazında şu şekilde sıralanabilir:

  1. Hafta Etkinliği Öğrencinin Sosyal Hizmet Uygulaması Yapacağı Sosyal Hizmet Kuruluşuna Yerleştirilmesi
  2. Hafta Etkinliği Öğrencinin Sosyal Hizmet Uygulaması Yapacağı Sosyal Hizmet Kuruluşuna Yerleştirilmesi
  3. Hafta Etkinliği: Öğrenci Sosyal Hizmet Uygulaması II Başlama Formu’nu hazırlamak, onaylatmak ve e-Portfolyo sistemine yüklemek
  4. Hafta Etkinliği: Kuruluş Tanıtma Raporu I’i hazırlamak ve e-Portfolyo sistemine yüklemek
  5. Hafta Etkinliği: Kuruluş Tanıtma Raporu II’yi hazırlamak ve e-Portfolyo sistemine yüklemek
  6. Hafta Etkinliği: Sorun Alanı İnceleme ve Değerlendirme Raporu I’i hazırlamak ve e-Portfolyo sistemine yüklemek
  7. Hafta Etkinliği: Sorun Alanı İnceleme ve Değerlendirme Raporu II’yi hazırlamak ve e-Portfolyo sistemine yüklemek
  8. Hafta Etkinliği: Bireysel Görüşme Raporu I’i hazırlamak ve e-Portfolyo sistemine yüklemek
  9. Hafta Etkinliği: Bireysel Görüşme Raporu II’yi hazırlamak ve e-Portfolyo sistemine yüklemek
  10. Hafta Etkinliği: Grup Çalışması Raporu I’i hazırlamak ve e-Portfolyo sistemine yüklemek
  11. Hafta Etkinliği: Grup Çalışması Raporu II’yi hazırlamak ve e-Portfolyo sistemine yüklemek
  12. Hafta Etkinliği: Müdahale Planı Raporu I’i hazırlamak ve e-Portfolyo sistemine yüklemek
  13. Hafta Etkinliği: Müdahale Planı Raporu II’yi ve Öğrenci Sosyal Hizmet Uygulaması II Tamamlama Formu’nu hazırlamak, onaylatmak ve e-Portfolyo sistemine yüklemek
  14. Hafta Etkinliği: Dönem sonu sınavı

Sosyal Hizmet Uygulaması II Dersinin Kapsamında Sosyal Çalışmacı Adaylarının Hazırlaması Gereken Form ve Raporlar

Sosyal Hizmet Uygulaması sürecinin ilk 2 haftasında kuruluş ve kuruluş danışmanı ataması bekleyen öğrencilerin “yerleştirilme haftası” olarak da adlandırılan bu 2 hafta içinde Sosyal Hizmet Uygulaması II Ders kitabındaki ilk dört üniteyi çalışmaları uygulama etkinliğinin arttırılması bakımından önemlidir.

Sosyal Hizmet Uygulaması II dersi kapsamında sosyal çalışmacı adayının ilk iki hafta ve 14. hafta hariç 11 hafta için hazırlaması gereken form ve raporlar, şu şekilde sıralanarak açıklanabilir:

  • Öğrenci Sosyal Hizmet Uygulaması II Başlama Formu
  • Kuruluş Tanıtma Raporu I ve II
  • Sorun Alanı İnceleme ve Değerlendirme Raporu I ve II
  • Bireysel Görüşme Raporu I ve II
  • Grup Çalışma Raporu I ve II
  • Müdahale Planı Raporu I ve II

Öğrenci Sosyal Hizmet Uygulaması II Başlama Formu

Öğrenci Sosyal Hizmet Uygulaması II Başlama Formu, öğrenci tarafından doldurulan, öğrencinin kimlik bilgileri ile sosyal hizmet uygulaması yapılacak kuruluş bilgilerinin yer aldığı, Kuruluş Danışmanının imzalı ve Uygulama Kuruluşu Koordinatörünün imzalı ve mühürlü onayını gösteren formdur. Öğrenci sosyal hizmet uygulamasının başladığı ilk hafta, başka bir deyişle Sosyal Hizmet Uygulaması sürecinin 3. haftasında bu formu hazırlar. Öğrenci, Kuruluş Danışmanı ve Uygulama Kuruluşu Koordinatörüne onaylattığı Sosyal Hizmet Uygulaması II Başlama Formu’nu uygulamanın yapıldığı 3. haftayı izleyen 4. haftanın ilk iş günü en geç saat 23:59’a kadar e-Portfolyo sistemine yüklemek zorundadır. Herhangi bir nedenle zamanında yüklenmeyen formlar için bir gün geç yükleme süresi tanımlanmıştır. Geç yüklenen rapor ve formların toplam puanından %10 düşülür. Bu süre sonunda da form yüklenmezse, öğrenci tarafından yapılması gereken Sosyal Hizmet Uygulaması 3. hafta etkinliği yapılmamış sayılacaktır.

Kuruluş Tanıtma Raporu I

Kuruluş Tanıtma Raporu I, öğrencinin sosyal hizmet uygulaması yaptığı kuruluşu tarihsel gelişimi, amacı ve sosyal hizmetlerle ilişkisi gibi farklı boyutları ile tanıtan rapordur. Öğrenci sosyal hizmet uygulamasının 4. haftasında, bu raporu hazırlar. Öğrenci, hazırladığı Kuruluş Tanıtma Raporu I’i uygulamanın yapıldığı 4. haftayı izleyen 5. haftanın ilk iş günü en geç saat 23:59’a kadar e-Portfolyo sistemine yüklemek zorundadır.

Kuruluş Tanıtma Raporu II

Kuruluş Tanıtma Raporu II, öğrencinin sosyal hizmet uygulaması yaptığı kuruluşu bağlı olduğu üst kuruluş, sosyal hizmet işlevleri, sosyal çalışmacının yeri ve rolü, hizmetlerindeki usul ve işlemler, kayıtları ve dosyalama sistemleri, raporlar vb. yönetim yapısı ve işleyişi bakımından tanıtan ve kuruluşun genel değerlendirilmesinin yapıldığı rapordur. Öğrenci sosyal hizmet uygulamasının 5. haftasında, bu raporu hazırlar. Öğrenci, hazırladığı Kuruluş Tanıtma Raporu II’yi uygulamanın yapıldığı 5. haftayı izleyen 6. haftanın ilk iş günü en geç saat 23:59’a kadar e-Portfolyo sistemine yüklemek zorundadır. Herhangi bir nedenle zamanında yüklenmeyen formlar için bir gün geç yükleme süresi tanımlanmıştır. Geç yüklenen rapor ve formların toplam puanından %10 düşülür. Bu süre sonunda da rapor yüklenmezse, öğrenci tarafından 5. hafta etkinliği yapılmamış sayılacaktır.

Sorun Alanı İnceleme ve Değerlendirme Raporu I

Sorun Alanı İnceleme ve Değerlendirme Raporu I, öğrenci tarafından doldurulan, öğrencinin kimlik bilgileri ile sosyal hizmet uygulaması yapılacak kuruluş bilgilerinin yer aldığı öğrencinin uygulamaya başladığı sorun alanına ilişkin tanımları, mevzuatı ve kurumsal yapıyı bütüncül bir bakışla analiz ettiği rapordur. Öğrenci sosyal hizmet uygulamasının başladığı 6. hafta, Sorun Alanı İnceleme ve Değerlendirme Raporu I’i hazırlar. Öğrenci, hazırladığı Sorun Alanı İnceleme ve Değerlendirme Raporu I’i uygulamanın yapıldığı 6. haftayı izleyen 7. haftanın ilk iş günü en geç saat 23:59’a kadar e-Portfolyo sistemine yüklemek zorundadır. Geç yüklenen rapor ve formların toplam puanından %10 düşülür. Bu süre sonunda da rapor yüklenmezse, öğrenci tarafından 6. hafta etkinliği yapılmamış sayılacaktır.

Sorun Alanı İnceleme ve Değerlendirme Raporu II

Sorun Alanı İnceleme ve Değerlendirme Raporu II, öğrenci tarafından doldurulan, öğrencinin kimlik bilgileri ile sosyal hizmet uygulaması yapılacak kuruluş bilgilerinin yer aldığı öğrencinin uygulamaya başladığı sorun alanıyla ilgili başvuru sahiplerinin özelliklerini, sorunlarını ve bu sorunların sosyal hizmet mesleği ile ilişkisini, sorunların giderilme derecesini ve karşılaşılan güçlükleri bütüncül bir bakışla analiz ettiği ve açıkladığı bir rapordur. Öğrenci sosyal hizmet uygulamasının başladığı 7. hafta, Sorun Alanı İnceleme ve Değerlendirme Raporu II’yi hazırlar. Öğrenci, hazırladığı Sorun Alanı İnceleme ve Değerlendirme Raporu II’yi uygulamanın yapıldığı 7. haftayı izleyen 8. haftanın ilk iş günü en geç saat 23:59’a kadar e-Portfolyo sistemine yüklemek zorundadır.

Geç yüklenen rapor ve formların toplam puanından %10 düşülür. Bu süre sonunda da rapor yüklenmezse, öğrenci tarafından 7. hafta etkinliği yapılmamış sayılacaktır.

Bireysel Görüşme Raporu I

Bireysel Görüşme Raporu I, öğrenci tarafından doldurulan, sosyal hizmet uygulaması yapılacak kuruluş bilgileri ile birlikte başvuru sahibinin kişisel bilgilerinin yer aldığı, görüşmenin tarihi, süresinin belirtildiği, görüşme öncesi hakkında önbilginin alındığı ve görüşmenin amacının belirtildiği, çeşitli müdahale düzeylerindeki çalışmaların, müdahale planında ayrıntılı olarak yer aldığı rapordur. Öğrenci sosyal hizmet uygulamasının başladığı 8. hafta, Bireysel Görüşme Raporu I’i hazırlar. Öğrenci, hazırladığı Bireysel Görüşme Raporu I’i uygulamanın yapıldığı 8. haftayı izleyen 9. haftanın ilk iş günü en geç saat 23:59’a kadar e-Portfolyo sistemine yüklemek zorundadır. Geç yüklenen rapor ve formların toplam puanından %10 düşülür. Bu süre sonunda da rapor yüklenmezse, öğrenci tarafından 8. hafta etkinliği yapılmamış sayılacaktır.

Bireysel Görüşme Raporu II

Bireysel Görüşme Raporu II, öğrenci tarafından doldurulan, sosyal hizmet uygulaması yapılacak kuruluş bilgileri ile birlikte başvuru sahibinin kişisel bilgilerinin yer aldığı, görüşmenin tarihi, süresinin belirtildiği, görüşmenin değerlendirildiği ve gelecek görüşme için planlamanın yapıldığı, çeşitli müdahale düzeylerindeki çalışmaların, müdahale planında ayrıntılı olarak yer aldığı rapordur. Öğrenci sosyal hizmet uygulamasının başladığı 9. hafta, Bireysel Görüşme Raporu II’yi hazırlar. Öğrenci, hazırladığı Bireysel Görüşme Raporu II’yi uygulamanın yapıldığı 9. haftayı izleyen 10. haftanın ilk iş günü en geç saat 23:59’a kadar e-Portfolyo sistemine yüklemek zorundadır. Geç yüklenen rapor ve formların toplam puanından %10 düşülür. Bu süre sonunda da rapor yüklenmezse, öğrenci tarafından 9. hafta etkinliği yapılmamış sayılacaktır.

Grup Çalışması Raporu I

Grup Çalışması Raporu I, öğrenci tarafından doldurulan, öğrenci kimlik bilgileri ile sosyal hizmet uygulaması yapılacak kuruluş bilgilerinin yer aldığı, grubun ve grup üyelerinin tanıtımına yönelik bilgilerin yer aldığı, grup çalışması düzeyinde gerçekleştirilen sosyal hizmet uygulamalarının ayrıntılı olarak yer aldığı rapordur. Öğrenci sosyal hizmet uygulamasının başladığı 10. hafta, Grup Çalışması Raporu I’i hazırlar. Grup çalışmasının yapılamadığı durumlarda Grup Çalışması Raporu I yerine Bireysel Görüşme Raporu I hazırlanmalıdır. Öğrenci, hazırladığı Grup Çalışması Raporu I’i uygulamanın yapıldığı 10. haftayı izleyen 11. haftanın ilk iş günü en geç saat 23:59’a kadar e-Portfolyo sistemine yüklemek zorundadır. Geç yüklenen rapor ve formların toplam puanından %10 düşülür. Bu süre sonunda da rapor yüklenmezse, öğrenci tarafından 10. hafta etkinliği yapılmamış sayılacaktır.

Grup Çalışması Raporu II

Grup Çalışması Raporu II, öğrenci tarafından doldurulan, öğrenci kimlik bilgileri ile sosyal hizmet uygulaması yapılacak kuruluş bilgilerinin yer aldığı, grup çalışması düzeyinde gerçekleştirilen sosyal hizmet uygulamalarının ayrıntılı olarak yer aldığı rapordur. Öğrenci sosyal hizmet uygulamasının başladığı 11. hafta, Grup Çalışması Raporu II’yi hazırlar. Grup çalışmasının yapılamadığı durumlarda Grup Çalışması Raporu II yerine Bireysel Görüşme Raporu II hazırlanmalıdır. Öğrenci, hazırladığı Grup Çalışması Raporu II’yi uygulamanın yapıldığı 11. haftayı izleyen 12. haftanın ilk iş günü en geç saat 23:59’a kadar e-Portfolyo sistemine yüklemek zorundadır. Geç yüklenen rapor ve formların toplam puanından %10 düşülür. Bu süre sonunda da rapor yüklenmezse, öğrenci tarafından 11. hafta etkinliği yapılmamış sayılacaktır.

Müdahale Planı Raporu I

Müdahale Planı Raporu I, öğrenci tarafından doldurulan, öğrencinin kimlik bilgileri ile sosyal hizmet uygulaması yapılacak kuruluş bilgilerinin yer aldığı başvuru sahibiyle tanışma, ön değerlendirilmesi ile ilgili bilgilerle birlikte, müdahalenin planlanması, gerçekleştirilmesine ilişkin açıklamaların yer aldığı sosyal hizmet müdahale düzeyinde genelci yaklaşımın “çevresi içinde birey” kavramını gözeterek hazırlanan rapordur. Öğrenci sosyal hizmet uygulamasının başladığı 12. hafta, Müdahale Planı Raporu I’i hazırlar . Öğrenci, hazırladığı Müdahale Planı Raporu I’i uygulamanın yapıldığı 12. haftayı izleyen 13. haftanın ilk iş günü en geç saat 23:59’a kadar e-Portfolyo sistemine yüklemek zorundadır. Geç yüklenen rapor ve formların toplam puanından %10 düşülür. Bu süre sonunda da rapor yüklenmezse, öğrenci tarafından 12. hafta etkinliği yapılmamış sayılacaktır.

Müdahale Planı Raporu II

Müdahale Planı Raporu II, öğrenci tarafından doldurulan, öğrencinin kimlik bilgileri ile sosyal hizmet uygulaması yapılacak kuruluş bilgilerinin yer aldığı mikro, mezzo ve makro düzeyde izleme planı ve tamamlanması ile değerlendirilmesinin açıklandığı sosyal hizmet müdahale düzeyinde genelci yaklaşımın “çevresi içinde birey” kavramını gözeterek hazırlanan rapordur. Öğrenci sosyal hizmet uygulamasının başladığı 13. hafta, Müdahale Planı Raporu II’yi hazırlar. Öğrenci, hazırladığı Müdahale Planı Raporu II’yi uygulamanın yapıldığı 13. haftayı izleyen 14. haftanın ilk iş günü en geç saat 23:59’a kadar e-Portfolyo sistemine yüklemek zorundadır. Geç yüklenen rapor ve formların toplam puanından %10 düşülür. Bu süre sonunda da rapor yüklenmezse, öğrenci tarafından 13. hafta etkinliği yapılmamış sayılacaktır.

Öğrenci Sosyal Hizmet Uygulaması II Tamamlama Formu

Öğrenci Sosyal Hizmet Uygulaması II Tamamlama Formu, öğrenci tarafından doldurulan, öğrencinin kimlik bilgileri ile Sosyal Hizmet Uygulaması yapılan kuruluş bilgilerinin yer aldığı, öğrencinin sosyal hizmet uygulamasını tamamladığını gösteren, Kuruluş Danışmanının imzalı ve Uygulama Kuruluşu Koordinatörünün imzalı ve mühürlü onayanı gösteren formdur. Öğrenci bu formu, sosyal hizmet uygulamasının 13. Haftasında hazırlar. Öğrenci hazırlamış olduğu Öğrenci Sosyal Hizmet Uygulaması II Tamamlama Formu’nu Kuruluş Danışmanına ve Uygulama Kuruluşu Koordinatörüne onaylatmakla yükümlüdür. Bu formun en sonuncu Sosyal Hizmet Uygulaması etkinliği olan Müdahale Planı Raporu II’nin hazırlanmasının hemen ardından hazırlanmalı, Kuruluş Danışmanı ve Uygulama Kuruluşu Koordinatörüne onaylatılarak e-Portfolyo sistemine yüklenmelidir. Geç yüklenen rapor ve formların toplam puanından %10 düşülür. Bu süre sonunda da form yüklenmezse, öğrenci tarafından Sosyal Hizmet Uygulaması tamamlanmamış sayılacaktır.

Ara Sınav, Dönem Sonu Sınavı ve Telafi Uygulaması

Öğrenci, dönem başında ilan edilen akademik takvime göre bahar dönemi ara sınav tarihinde Sosyal Hizmet Uygulaması II dersi ara sınavına girmekle yükümlüdür. Ara sınav bir test sınavıdır ve girmek zorunludur. Öğrencilerin uygulama yapılacak kuruluşlara yerleştirildikleri ilk iki hafta hariç, 11 hafta boyunca uygulama yaparak öngörülen form ve raporları hazırlamaları, onaylatmaları (başlama ve bitiş formları) ve e-Portfolyo sistemine yüklenmeleri gerekmektedir. 14. hafta etkinliği olarak öğrencilerin telafi yaptıkları haftanın raporlarını e-Portfolyo sistemine yüklemeleri gerekmektedir. Öğrenci Sosyal Hizmet Uygulaması süresi boyunca hazırladığı raporlardan aldığı puanlara göre değerlendirilir. Öğrencinin dönem sonu sınav notu, ara sınav sonrasından dönem sonu sınavına kadar hazırlamış olduğu Sosyal Hizmet Uygulaması raporlarından aldığı puanların ortalamasından oluşur. Dönem sonu sınav notunun başarı notuna katkısı %70’tir. Telafi uygulaması ağır hastalık, kaza ve doğum gibi geçerli ve haklı nedenler olması durumunda bir haftayı geçmeyen tam teşekküllü bir hastaneden alınmış bir sağlık raporunun varlığı halinde, Sosyal Hizmet Uygulaması etkinliklerini ön görülen süre içerisinde gerçekleştirip, e-Portfolya sistemine yükleyemeyen öğrencilere yöneliktir. Öğrenci dönem sonu sınavı öncesi raporlu olduğu haftaya ilişkin yapamadığı uygulamaları Sosyal Hizmet Uygulaması’nın başlamasını izleyen 13. haftada telafi edip, hazırladığı raporu 13. haftayı izleyen 14. haftanın ilk günü en geç saat 23:59’a kadar mutlaka e-portfolya sistemine yüklemek zorundadır.

Sosyal Hizmet Uygulaması II Dersi Kapsamında Sosyal Çalışmacı Adaylarınca Hazırlanan Raporların Değerlendirilmesi

Sosyal Hizmet Uygulaması II Dersi kapsamındaki uygulama ve incelemelerin değerlendirilmesindeki amaç, Sosyal Hizmet Lisans Programı öğrencisinin sosyal hizmet kuruluşlarında dikkat edilmesi gereken hususları fark edip etmediğini, teorik bilgileri uygulamaya geçirip geçiremediğini, uygulamaları gözlemleyip gözlemleyemediğini ve çeşitli uygulamalara katılıp katılmadığını değerlendirmek, bütün bu yeterlikleri edinme sürecinde ona yardım etmek ve kılavuzluk etmektir. Öğrencinin yapmış olduğu sosyal hizmet uygulamasının değerlendirilmesi; öğrencinin sosyal hizmet uygulaması süresince hazırlamış olduğu formlar ve raporların, öncelikle Kuruluş Danışmanı tarafından “Öğrenci Sosyal Hizmet Uygulaması Değerlendirme Formu (Kuruluş Danışmanı İçin)”nda yer alan kriterlere göre yapılır ve belirtilen süre içerisinde e-Portfolyo sistemine girilir. Danışman Öğretim Elemanı öğrencinin yapmış olduğu Sosyal Hizmet Uygulamasının değerlendirilmesini öğrencinin e-Portfolyo sistemine yüklediği form ve raporları “Öğrenci Sosyal Hizmet Uygulaması Değerlendirme Formu (Danışman Öğretim Elemanı İçin)”’nda yer alan kriterlere göre yapar. Öğrencinin sosyal hizmet uygulaması süresince hazırlamış olduğu formlar ve raporlar danışman öğretim elemanı tarafından incelendikten sonra öğrencinin başarı durumu 100 puan üzerinden değerlendirilir. Öğrencinin ara sınav notu; test sınavdan aldığı puanın %40’ı ile ara sınavına kadar hazırladığı uygulama raporlarından aldığı puanların ortalamasının %60’ı alınarak hesaplanır. Öğrencinin dönem sonu sınav notu; ara sınav sonrasından dönem sonu sınavına kadar hazırlamış olduğu Sosyal Hizmet Uygulaması raporlarından aldığı puanların ortalamasından oluşur. Ara sınav notunun ders başarısına katkısı %30, dönem sonu sınav notunun katkısı ise %70’tir.